Kada bi sav drumski saobraćaj u Crnoj Gori prešao na električni pogon, efekti na javno zdravlje i cjelokupni sistem bili bi transformativni. Zagađenje vazduha i buka iz saobraćaja prepoznati su kao jedni od vodećih uzročnika hroničnih bolesti u urbanim sredinama.
Evo kako bi takva promjena izgledala u praksi:
1. Eliminacija izduvnih gasova (Kvalitet vazduha)
Motori sa unutrašnjim sagorijevanjem direktno u visini naših disajnih organa ispuštaju azotne okside (NO_x), ugljen-monoksid (CO) i suspendovane čestice (PM_{2.5} i PM_{10}).
Nula emisija iz auspuha: Prelazak na struju bi u potpunosti eliminisao ove gasove iz saobraćaja. U gradovima poput Nikšića i Podgorice, koji se tokom zimske sezone bore sa smogom, uklanjanje saobraćajnog faktora bi drastično smanjilo "težinu" vazduha, ostavljajući ložišta kao jedini primarni problem.
Smanjenje kočione prašine: Iako električna vozila i dalje emituju sitne čestice usljed trošenja guma i kontakta sa asfaltom, trošenje kočionih pločica je svedeno na minimum zahvaljujući regenerativnom kočenju (korišćenju elektromotora za usporavanje vozila). Ovo drastično smanjuje emisiju kancerogene sitne prašine teških metala u vazduh.
2. Smanjenje nivoa buke (Zvučno zagađenje)
Hronična izloženost saobraćajnoj buci dokazano povećava nivo kortizola (stresa), ometa san i podiže krvni pritisak, što dugoročno oštećuje kardiovaskularni sistem.
Tišina pri niskim brzinama: Pri brzinama do 30 km/h, prepoznatljivo je da su električna vozila praktično nečujna (zbog čega posjeduju AVAS sistem za vještačko emitovanje zvuka radi zaštite pješaka). Gradska vožnja i čekanja u saobraćajnim gužvama postali bi neuporedivo tiši.
Ograničenja pri visokim brzinama: Pri brzinama preko 50 km/h, dominantan izvor buke kod svakog automobila postaje trenje guma o asfalt i otpor vazduha. Na magistralama i autoputevima smanjenje buke bi bilo manje izraženo, ali bi u samim gradskim jezgrima efekat bio momentalan i ogroman.
3. Rasterećenje zdravstvenog i ekonomskog sistema
Studije Evropske agencije za životnu sredinu (EEA) pokazuju da zagađenje vazduha i buka koštaju evropske zdravstvene sisteme stotine milijardi eura godišnje. Eliminacija saobraćajnog zagađenja donijela bi višestruka rasterećenja:
Pad respiratornih i kardiovaskularnih oboljenja: Značajno bi se smanjio broj pacijenata sa hroničnim opstruktivnim bolestima pluća (HOBP), astmom i srčanim udarima. To bi direktno oslobodilo kapacitete domova zdravlja i bolnica, ljekara specijalista i smanjilo troškove za uvoz ljekova (pumpice, kortikosteroidi, antihipertenzivi).
Zdravlje djece: Dječja pluća u razvoju su daleko najosjetljivija na NO_x iz dizel motora. Život i kretanje pored prometnih ulica više ne bi bili faktor rizika za razvoj dječje astme i alergija, što je dugoročno ulaganje u zdraviju populaciju.
Smanjenje broja bolovanja (ekonomski faktor): Manje respiratornih problema tokom jeseni i zime znači manje odsustva sa posla (kako za oboljele, tako i za roditelje koji ostaju kući zbog bolesne djece). Ovo direktno rasterećuje fondove za zdravstveno osiguranje i čuva produktivnost privrede.
Living on the EDGE side
............ Ż\_(ツ )_/Ż............
Reply With Quote
Bookmarks