Pomorstvo u CG

[Fidel Castro]

Na 'drustvenoj hronici' odavno imamo temu o pomorcima --- https://forum.cdm.me/showthread.php?...i-u-Crnoj-Gori --- ali vjerujem da bi trebali da imamo posebnu temu na ovom dijelu foruma o saobracaju koja je zamisljena za sve ono u vezi pomorstva u Crnoj Gori.

Moguce da ce @wulfy ili jos neko obogatiti temu i sa nekim istorijskim pocecima pomorstva u CG a fokus ce biti i na aktuelno stanje, flotu, probleme i moguca rjesenja, zanimljivosti i sl.

Sada kada je Pomorstvo dobilo svoje ministarstvo i kada su u toku brojne izmjene kako u pogledu zakona tako i u pogledu strukture i (re)organizacije, vjerujem da na ovoj temi ima itekako da se diskutuje kako od strane samih pomoraca tako i od strane ostalih koji su na direktan ili indirektan nacin povezani sa pomorstvom.

[Fidel Castro]

Evo recimo danas nema nijednog kruzera u Kotoru dok je u Baru veliki "Sun Princess", kompanije "Princess Cruises", sa blizu 4000 putnika.



Inace je Bar jedina luka na Jadranu u koju svraca (za razliku od vecine gdje im je Kotor i Dubrobvnik neizbjezan).

Dosli su iz Pireja (Atina) a nakon Bara (polazak veceras u 18h) idu nazad za Grcku, tacnije za Krf.

[NotRobot]

Dolazak kruzera spada u turizam, a ne u pomorstvo. Inače je fokus na nautički turizam bila jedna od glavnih ideja za CG prije 30 godina kako bi se izbjegao udar na prostor i infrastrukturu. Kako smo u međuvremenu urnisali prvo, a zaostali sa drugim, kruzing je diskutabilan sa stanovišta neto doprinosa našoj ekonomiji.

[Fidel Castro]

Dolazak kruzera spada u turizam, a ne u pomorstvo. Inače je fokus na nautički turizam bila jedna od glavnih ideja za CG prije 30 godina kako bi se izbjegao udar na prostor i infrastrukturu. Kako smo u međuvremenu urnisali prvo, a zaostali sa drugim, kruzing je diskutabilan sa stanovišta neto doprinosa našoj ekonomiji.

Pomorstvo nisu samo trgovacki brodovi.

A sigurno ce i o njima biti rijeci ovdje.

Turizam je nesto drugo i nemam namjeru da o tome mnogo pisemo na ovoj temi ali to ne znaci da ne mozemo pominjati kruzere kao jako bitan aspekt nase privrede.

[LuTheDuck]

Tacno te je ponukalo novo ministarstvo da nacnes temu
Mozda bude nesto od nas, lise ona 3 broda i 5-6 trajekata

[Fidel Castro]

Tacno te je ponukalo novo ministarstvo da nacnes temu
Mozda bude nesto od nas, lise ona 3 broda i 5-6 trajekata

Mozda vise ona nesreca sa smrtnim ishodom i gomila tema/prica po medijima a nista se od toga ne uklapa u postojecu temu o pomorcima.

[NetworkMaster]

Imamo samo jednog inspektora za bezbjednost na more i unutrasnje vode grujica dudic iz kotora kapetan duge plovidbe koji evo preko godine nije zaduzio novi camac ....
Jel to za ovu teme?
Kazu za njega da ima nadprirodne moci da se pojavi svudje dje treba...

Sent from my SM-A546B using Tapatalk

[Fidel Castro]

Imamo samo jednog inspektora za bezbjednost na more i unutrasnje vode grujica dudic iz kotora kapetan duge plovidbe koji evo preko godine nije zaduzio novi camac ....
Jel to za ovu teme?
Kazu za njega da ima nadprirodne moci da se pojavi svudje dje treba...

Sent from my SM-A546B using Tapatalk

Treba pravit' i razliku izmedju 'Flag State' inspektora i 'Port State' inspektora.

A jos vecu razliku izmedju inspekcije na moru i inspekcije na jezerima, rijakama i sl. sa cim poemnuti kapetan i relevantne inspekcije nemaju apsolutno nikakve veze. (nadleznost Nacionalnih Parkova)

Definitivno postoji deficit inspektora jer niko nece da radi taj posao. Za taj posao pored jakih (i potrebnih) preduslova ima i dosta napornog posla i to onog najgoreg, koji se u Crnoj Gori nikako ne postuje a to je zavodjenje reda i 'svadja sa komsijom'. Zato niko to nece da radi, pogotovo za mizerne plate koje se tu nude ljudima iz struke kao sto je pomenuti kapetan.

Drzava nema nacina da dovede ljude iz struke jer pored mizernih plata ne postoji prakticno nikakva druga motivacija koja bi ih navela da rade taj posao.

Pored svega toga, toliko se zakona u isto vrijeme mijenja da postaje raspasoj po mnogim pitanjima. Tako je npr. upravo usvojen "Zakon o inspekcijskom nadzoru" koji direktno utice i na ovu problematiku pa ce sad morat' shodono njemu da se rade reorganizacije i nove sistematizacije a uz to se i Ministarstvo Pomorstva odvojilo pa se u tu ceka na koji nacin ce do dalje da se 'grana' i u kojem pravcu da ide.

[NetworkMaster]

Mirko Fustic gostovanje na rtcg1 kapetan Lucke kapetanije Kotor....
Mrka kapa za buducnost...

Sent from my SM-A546B using Tapatalk

[Fidel Castro]

Mirko Fustic gostovanje na rtcg1 kapetan Lucke kapetanije Kotor....
Mrka kapa za buducnost...

Sent from my SM-A546B using Tapatalk

Ima li online tog gostovanja?

Samo sam vidio kratak prilog gdje pricaju Nikcevic (vjestak) i Dudic (PSC inspektor)



Fustic je inace "stara skola" sa svim dobrim i losim sto to nosi. A jedan od rijetkih koji pravila poznaje i postuje ih. Da ne idem previse u detalje i 'crnim' ostale.

[Fidel Castro]

https://www.vijesti.me/vijesti/ekono...ate-za-brodove

Koja je cijena da imamo svoju nerentibilnu flotu koju vode nesposobni ljudi a placamo svi mi?

[Fidel Castro]

https://www.vijesti.me/vijesti/drust...hta-u-verigama




Evo sad jos jahte treba dronove da izbjegavaju a ne operater da gleda dje leti...

[NotRobot]

Prebaciti na 'ludilo mozga....'

[wulfy]

BOKELJSKA MORNARICA

Po nekim izvorima jedan mletački brod na plovidbi od Carigrada (Istambula) do Venecije se sklonio 13. januara 809 god. u Kotor od lošeg vremena. Na tom brodu su bile relikvije Svetog Tripuna koje ostaju u Kotoru. Od mornara sa tog broda nastaje jezgro bokeljske mornarice. Zna se da su kotorski brodovi sa svojim mornarima učestvovali u borbama protiv Arapa 867 god. kod Dubrovnika. Do 1042 god. Kotor je u sastavu Vizantije, a pripada provinciji Duklja (Διόκλεια), da bi u nerednih 101 god. (od 1042 do 1143 god.) bio u sastavu Duklje kada se ponovo vratio u okviru Vizantije, a provincije Dalmacije (Delmatae), te se 1155 god. pominje da Kotor posjeduje dvije galije. Raška osvaja Kotor 1186 god., te isti ostaje pod njenom vlašču do 1371 god. (185 godina). Iz tog perioda postoji pisani dokument kojim ,,Pia sodalitas naviculatorum Catharensium’’ (u prevodu ,,pobožno društvo kotorskih pomoraca’’) poklanja svoju crkvu Svetog Nikole franjevačkom redu. Od 1371 do 1378 god. kontrolu nad Kotorom ima Kraljevina Ugarska, pa godinu dana Mletačka republika, da bi opet kontrolu preuzela Kraljevina Ugarska, te od 1385 do 1391 god. kontrolu nad Kotorom ima Kraljevina Bosna poslije čega Kotor stiče status nezavisnog grada sve do 1420 god. kada Mletačka republika prihvata da bude zaštitnica Kotora.

U narednih 377 godina (od 1420 do 1797 god.) Mletačka republika upravlja gradom i bokeljska mornarica doživljava najveći procvat. Iz tog perioda (tačnije od 26. juna 1463 god.) potiče i sačuvani statut ,,Fraternitas Divi Nicolai marinariorum de Catharo’’ (u prevodu ,,Kotorska bratovština svetog Nikole mornara’’). Prilikom proslave dana svetog Tripuna koji se dešavaju 3. februara ovo društvo je dobijalo vlast na tri dana te su imali sva ovlašćenja koje je inače imao mletački provider, te su mogli pomilovati i osuđenike na smrt. Ovim činom se pokazivalo da Mletačka republika nije osvojila Kotor već se isti sam prihvatio vlast mletaka. Vremenom mjenjaju naziv u ,,Marinarezza di Cattaro’’ (u prevodu ,,Kotorska mornarica’’), te na strani Mletaka učestvuju u raznim pomorskim bitkama. Do XVIII vijeka broje preko 300 jedrenjaka vojne i trgovačke mornarice. Kotorska mornarica ima istaknute pojedince kao što je kapetan Mataja Zmajević koji je dobio zadatak da 1712 god. da razvije pomorsku flotu Rusije zbog čega dobija čin admirala i postaje komadant luke Petrograd, ili kapetan Petar Želalić koji zarobljava najveći tursku brod (,,velika sultanija’’) 1760 god., te postaje vitez Malteškog reda. Kada Napoelon kreće u osvajanje Evrope Mletačka republika se predala, a jedini otpor Napoleonu je pružila ,,kotorska mornarica’’ koja svojim brodom „Anneta la Bella“ pokušava da spreči francuski brod „Liberatore d'Italia“ da uđe u Veneciju.

Padom Mletačke republike 1797 god. Kotor je bio u sastavu Austrijskog carstva, te ga 1805 ustupaju Francuskoj, ali tada se aktivira otpor kotorskih mornara koji uspjevaju pune dvije godine da se bore protiv francuza. Ipak, od 1807 god. Kotor pripada Francuskom carstvu u okviru Ilirske provincije (Les Provinces Illyriennes). Tada se ukida ,,kotorska mornarica’’, a sva njihova imovina je zaplenjena. Pobuna protiv Francuza ne prestaje pa je 1813 god. formirano pokrajinsko vijeće Crne Gore i Boke Kotorske (Governo provvisorio delle provoncie unite di Montenegro e Bocche di Cattaro) čime su se Boka i Crna Gora ujedinile, ali je odlukom velikih sila Boka (i Kotor) pripao Austrijskom carstvu 1815 god., u okviru pokrajne Dalmacija (Dalmatien). Odlukom Austrijskih vlasti kotorska mornaririca se obnavlja 1833 god., ali 1848 god. biva ukinuta jer je učestvovala u revolucionarnim događajima (ukidanje feudalizma). U Boki Kotorskoj 1853 god. ima 131 jedrenjak ukupne nosivosti 36.175 tona, a kapetan Ivo Visin je od 1852 do 1859 god. u jedrenjaku ,,Splendido’’ oplovio svijet (šesti profesionalni moreplovac koji je to uradio). Time se stiču uslovi da se 1859 god. obnavlja mornarica pod nazivom „Plemenito tijelo Bokeljske mornarice’’ gdje i pored vojne organizacije više nema vojne funkcije, a novi statut se donosi 1874 god. kada već gubi uticaj jer je jedrenjaka sve manje, a konkurencija u vidu parobroda sve veća. Tada se Bokeljska mornarica osim pomorstvom počinje baviti sakupljanjem i čuvanjem dokumenata i predmeta od istorijske važnosti. Kada je Austro-Ugarska 1914 god. ušla u prvi svjetski rat ukida se bokeljsaka mornarica.

Stvara se nova držva, a Kotor u Kraljevstvu Srba Hrvata i Slovenaca od 1918 do 1922 god. pripada Dalmaciji, a u Kraljevini Srba Hrvata i Slovenaca od 1922 do 1929 god. se nalazi u Dubrovačkoj oblasti, te od 1929 god. do 1941 god. u Kraljevini Jugoslaviji u okviru Zetske banovine. U tom periodu (tačnije 1935 god.) obnavlja se Bokelkska mornarica koja radi na unapređivanju pomorstva i rjašavanju socijalnih problema pomoraca. U palati Grgurina je 1938 god. postavljena zbirka eksponata Bokeljske mornarice (iz koje je kasnije prizašao pomorski muzej). Početkom drugog svjetskog rata od 1941 god. Kotorom upravlja Italija (Governatorato di Dalmazia) koja ukida Bokeljsku mornaricu, a od 1943 god. Njemačka vojna administracija sve do 1945 god. kada se obnavlja odred mornarice u okviru Jugoslavije. Ipak, obnova Bokeljske mornarice u pravom smislu stupa 1964 god. kada je napisan novi statut. Osnovane su produžnice u Tivtu i Herceg Novom, ali i u Hrvatskoj i Srbiji. Raspadom Jugoslavije mjenja se ponovo statut, a kao dan Bokeške mornarice uzet je 26. jun jer od tog datuma 1463 god. potiče najstariji sačuvani statut ,,Fraternitas Divi Nicolai marinariorum de Catharo’’ (u prevodu ,,Kotorska bratovština svetog Nikole mornara’’). Najnovi statut je napisan 2016 god. a ,,Bokeljska mornarica’’ slavi sledeće datume: 3. februar (dan Svetog Tripuna), 26. jun (dan Bokeljske mornarice), 2. septembar (dan mornarice vojske Crne Gore) i 21. novembar (dan opštine Kotor).

[wulfy]

PLOVIDBA SKADARSKIM JEZEROM

Razne vrste lađa su plovile Skadarskim jezerom, znalo se, Vizantijske i Mletačke galije su krstarile jezerom, takođe su i Ulcinjski gusari znali da dođu sa otetim lađama kroz rijeku Bojanu. Najčesce su plovila tu bila zbog ratnog povoda. S' tim u vezi javlja se i prva organizovana crnogorska flota. To su zapravo bili Ceklinjani sa svojim lađama. Po potpisivanju mira izmedju Turske i Crne Gore 1862 godine knjaz Nikola je Ceklinjanima u znak zahvalnosti kupio 11 lađa (svakom bratsvu po jednu). Tim brodovima se obavljala prva trgovinska djelatnost po ovom vodenom putu. Ove lađe su uglavnom plovile na relacijama Rijeka Crnojevića – Skadar, Sinjac – Skadar i Plavnica – Skadar.

Prvi parobrod se pojavio u vlasništvu pilane u Rijeci Crnojevića. Ovo je bilo austrijsko-crnogorsko drustvo. Parobrod je uglavnom plovio na relaciji usće Morače – Rijeka Crnojevića tegleći balvane. Korišćen je u toku 1874 i za prevoz crijepa na relaciji Virpazar – Rijeka Crnojevica za potrebe izgradnje biljarde na Cetinju.

Ipak, tek poslije Berlinskog kongresa 1878 godine Crna Gora dobija pravo nesmetane plovidbe Skadarskim jezerom i rijekom Bojanom. Time se stvaraju uslovi za uspostavljanje prve redovne putničko-teretne linije.

Godine 1885 formira se Knjaževsko Crnogorsko povlaščeno parobrodsko društvo konstituisano na Cetinju sa sjedištem u Baru. U vlasnistvo je ušla jahta ,,Slavljanin’’ koju je knjaz Nikola dobio na poklon od ruskog cara Aleksandra II. Iste godine kupljen je parobrod u Veneciji nazvan Žabljak koji je dva puta sedmično plovio na relaciji Rijeka Crnojevića – Virpazar – Plavnica – Skadar, i jedanput sedmično na relaciji Rijeka Crnojevica – Virpazar – Plavnica. Sledeće godine pridružuje mu se jos jedan parobrod nazvan Danica. Ipak, 1888 godine ovo drustvo se likvidira.

Malteška filijala firme The Anglo-Montenegrin trading company LTD smještene u Podgorici bavila se trgovinom i saobraćajem na kopnu, no oni su od 1902 godine organizovali i saobraćaj na Skadarskom jezeru. U sastavu ove firme saobraćali su sledeci parni brodovi: Danica, Undine, Lastavica, Obod i Galeb. Održavali su liniju na relaciju Bar – Virpazar – Skadar. Ta firma se gasi 1905 godine.

Godine 1905 formirano je ,,Barsko drustvo'' (Compagnia di Antivari) u Baru. Ovo drustvo sa crnogorskom vladom 1906 godine potpisuje ugovor o koncesijama. Bili su u obavezi da u roku od tri godine sagrade pristanište u Baru, Virpazaru, Plavnici i Rijeci Crnojevića. Pristaništa između Bara i Virpazara trebalo je povezati željeznicom (puštena u rad 1908 god., sirine 750 mm). Takodje su morali prokopati kanal kod Virpazara i Rijeke Crnojevića da bi brodovi mogli pristajati tokom cijele godine. Imali su svakodnevne linije na relacijama Rijeka Crnojevića – Virpazar i Virpazar – Plavnica – Skadar. U sastavu ove firme plovili su sledeci parni brodovi: Antivari, Nettuno, Danica, Drin, Obod, Vranjina, Vir i Oka. Godine 1915 u Veneciji je napravljen motorni brod Zeta, godinu kasnije i motorni brod Lovcen. Medjutim zbog balkanskih ratova ovi brodovi nisu dosli do Skadarskog jezera.

U tim ratnim vremenima kontrolu nad plovidbom je imala Austo-Ugarska (1916-1918), pa Francuska i Italijanska vojska (1918-1920) i ratna mornarica Kraljevine SHS (1920-1923) do kada je vec cjelokupna flota parobroda bila desetkovana.

Jadransko-Skadarska plovidba osnovana je na Cetinju 1920 godine. Oni su raspolagali sa parobrodima Zeta, Skenderbeg i Bojana; motornim brodovima: Rumija i Soko. Uspostavili su svakodnevnu liniju na relaciji Rijeka Crnojevića – Virpazar – Plavnica – Ostros – Skadar. Od 1922 godine postoji i linija Bar – Skadar koja saobraća dva puta mjesečno.

Brodarsko akcionarsko društvo (A.D.) Boka iz Kotora osnovano je 1920 godine. Imali su redovne linije na moru, a 1928 godine otkupljuju cjelokupnu imovinu Jadransko-Skadarske plovidbe. Linija Bar – Skadar se sada odrzavala jedanput sedmično. Godine 1934 iz A.D. Boka nastaje A.D Zetska plovidba koja preuzima sve linije na južnom Jadranu, kao i na Skadarskom jezeru. Za potrebe plovidbe Skadarskim jezerom raspolagali su brodovima Zeta, Skenderbeg, Soko, Rumija i Budva kao i dvije motorne lundre Sv. Nikola i Sv. Đorđe. Te linije se održavaju sve do aprilskog rata 1941 godine. Do završetka rata samo su povremeno neki brodovi plovili za potrebe vojske.

Lučka kapetanija Virpazara poslije rata obnavlja sve stare linije i uvodi novu lokalnog karaktera Rijeka Crnojevica – Dodoši – Žabljak. Na relaciji Virpazar – Plavnica bio je živ teretni saobracaj, prije svega zbog poslijeratne obnove Titograda. Godine 1948 ukida se linija za Skadar cime se bitno smanjuje promet Skadarskim jezerom. Sada se uspostavlja novi red voznje: Rijeka Crnojevića – Ploča – Podkomarno – Virpazar – Plavnica – Krnjice – Murići – Sijerča – Ostros – Ckla.

Godine 1957 formira se samostalno brodarsko preduzece Galeb koje drži navedene linije. Takođe učesestvuju u teretnom saobraćaju za izgradnju novog puta preko jezera. Kada se završila izgradnja puta i željezničke pruge (1959 godine) putnički saobraćaj počeo je polako da opada, dok je teretni saobraćaj zamro. Otvara se nova linija Rijeka Crnojevića – Virpazar – Krajina – Ckla. No, i ta i sve ostale linije ubrzo se ukidaju. Preduzeće Galeb sada angažuje svoje brodove ljeti za turistički obilazak. Likvidacijom Galeba 1981 godine prestaje redovni putničko-teretni saobraćaj Skadarskim jezerom.

Danas jezerom plove uglavnom turistički brodići i ribarski čunovi. Poneki put se čuju planovi o ponovnom otvaranju linije prema Skadru. Ipak, od 1983 godine Skadarsko jezero je nacionalni park te svaka ideja o ponovnom pretvaranju jezera u saobraćajni koridor ugrozilo bi prirodnu ljepotu i status nacionalnog parka.

[wulfy]

LUKA BAR

,,Ubaci prst u more i povezan si sa čitavim svjetom’’ Ova izreka govori da je more najveći saobraćajni koridor.

Pomenili smo u predhodnom postu italijansku kompaniju Compagnia di Antivari koja je gradila prugu Bar – Virpazar i koja je imala obavezu da sagradi i pristaništa. Jedno od tih pristaništa je i u Baru. U vrijeme kada je Turska vladala to je bilo pristanište sa jednim drvenim gatom dugačkim 10 m koje je moglo da primi brodove nosivosti od 480 do 720 tona. Taj dio obale poslije Berlinskog kongresa pripada Crnoj Gori, ali bez prava na ratnu flotu i uz kontrolu Austo-Ugarske svake četri godine. Godine 1879 osnovano je ,,Kneževsko crnogorsko kapetanstvo luke i pomorske zdravstvenosti u Baru''. Time počinju da pristaju brodovi na pomenuti gat, čime Crna Gora biva povezana sa ostatkom svjeta svojom lukom. Kada je jedan od parobroda firme "Prini e Tartaglia" udario o drveni turski gat i slomio ga, umjesto popravke određeno da se sagradi novi, od kamena.

Zadarski arhitekta Josip Slide rukovodi izgradnjom ovog gata. Godine 1887 izgrađen je još jedan gat. Po tadašnjim mapama postojala su dva gata od kamena: jedan gat je bio dugacak 35 metara i sirok 2,5 metra, drugi gat je bio dugacak 40 metara i sirine 5,5 metara. Pored tih lučnih gatova postojao je i jedan drveni ispred dvora na Toplici duzine 20 m.

Prva redovna linija uspostavljena je 1880 godine na liniji Trst – Bar – Krf. Saobraćali su parobrodi Austro-Ugarskog Lloyda. To je bila prva redovna pomorska veza Crne Gore sa svjetom. Od tada se broj redovnih linija povećava, a kasnije se priključuju i druge kompanije. Takođe ova luka postaje značajna i za prve crnogorske fabrike (fabrika sapuna u Baru i duvanska industrija iz Podgorice). Sada se vraćamo na ,,Barsko drustvo'' (Compagnia di Antivari)koje ima obavezu izgradnje željezničke pruge Bar – Virpazar, kao i izgradnju pristaništa. Godine 1905 počinje rekonstrukcija luke Bar. Projekat te nove luke, kao i izgradnje novog Bara uradio je kapetan Koen Kalja. Projekat je značio ogromnu luku, (pretovar 3 miliona tona kargo tereta), no, taj projekat nije ispoštovan. Sagrađen je odbrambeni gat (lukobran) dužine 250 metara. Razvoj luke Bar prekinut je prvim svjetskim ratom. Po završetku rata stanje nije bilo mnogo bolje. Postojala je linija Dubrovnik – Budva – Bar, no često se nije dolazilo do Bara.

Godine 1926 osnovana je ,,Barska Plovidba'' koja počinje sa dva stara broda koji od 1931 godine obavljaju promet duž obala Jadranskog mora. Ipak, počinje redovni teretni saobraćaj. Početkom II svjetskog rata italijani preuzimaju kontrolu nad lukom Bar. Zbog velike izgradnje u Albaniji koriste i luku Bar gdje se gotovo svakodnevno vrši pretovar robe. Kapitulacijom Italije 1943 godine luka Bar više nema nikakav strategijski značaj. Poslije rata obnovljena je luka i krenule su redovne linije sa sjevernim Jadranom.

Savezna vlada FNRJ 1954 godine donosi odluku o formiranju preduzeća ,,luka Bar''. Tada se dogradjuje luka čime kapacitet raste na pretovar od 1,2 miliona tona raznog tereta. Kada je 1952 godine počela izgradnja zeljeznicke pruge (Bar – Titograd, koja je puštena u saobraćaj 1959 godine) u luku Bar je uplovio prvi prekookeanski brod koji je donio materijal za izgradnju. Pošto tada luka nije imala odgovarajuće dizalice iz Splita je došla ploveća dizalica koja je vršila istovar. Godine 1960 luka Bar je puštena u međunarodni promet. Još jedana značajna godina je 1961 kada je formirano ,,Brodarsko preduzeće za prekookeansku plovidbu u izgradnji – Bar". Počeli su sa dva stara broda Topolica i Sutorman. Kasnije iste godine kupuju brod tipa Liberti koji je rađen za potrebe saveznika u drugom svjetskom ratu kao brod za jednokratnu upotrebu. To je bio prvi prekookeanski brod kompanije. Tada i mjenjaju ime u ,,Prekookeanska plovidba – Bar''. U sledećih par godina kupuju još par prekookeanskih brodova (Cetinje, Cavtat, Dugi Otok, Mojkovac i Kolašin). Najveci uspon preduzeća uslijedio je ubrzo jer je u to vreme počeo ekonomski embargo Kube, a brodovi ,,Prekookeanske plovidbe'' su snadbjevali ovu državu. Godine 1965 kupljen je feribot ,,Sveti Stefan'' koji je dugo bio veza sa Italijom (linija Bar – Bari). Te godine završena je i prva faza izgradnje Luke Bar (pušten je u saobraćaj ,,gat 2''), takođe je sada i Niksić bio povezan sa lukom prugom ,,normalnog kolosjeka''. Godine 1976 puštena je u saobraćaj pruga Bar – Beograd čime se pristupilo proširenju kapaciteta luke, odnosno počelo se tzv. drugom fazom izgradnje luke Bar. Pri kraju izgradnje druge faze katastrofalan zemljotres 1979 godine uništio je veliki dio posla. Ipak, 1983 godine završena je izgradnja luke koja je sada u stanju za godisnji pretovar 5 miliona tona kargo tereta.

Šta da napišem o stanju u luci Bar od 1991 do 2024 god., a da bude o razvoju iste? Hm...

[wulfy]

JUGOOCEANIJA

Osnovana je 1953 godine u Kotoru, a sledeće 1954 godine naručuju se tri nova broda od po 10.000 DWT u brodogradilištu ,,3 maj'' u Rijeci. Po decentralizaciji jugoslovenske trgovačke mornarice 1956 godine Jugooceaniji su dodeljeni parobrodi: Prenj (izgrađen 1905 godine, BRT 3.690), Durmitor (izgrađen 1913 godine, BRT 5.833), Kordun (izgrađen 1918 godine, BRT 5.448), Kozara (izgrađen 1927 godine, BRT 4.984), Biokovo (izgrađen 1927 godine, BRT 6.048) i Kosmaj (izgrađen 1930, BRT 5.648).
To je ujedno i prva flota koju je imala Jugooceanija. Tokom 1957 godine se u Kanadi kupuju još dva polovna broda: Orjen (izgrađen 1943 godine, BRT 7.146) i Rumija (izgrađen 1944 godine, BRT 7.146). Tokom 1958 godine stižu dva nova broda iz brodogradilišta ,,3 maj'': Boka i Zeta. Sledeće 1959 godine stiže još jedan brod iz brodogradilišta ,,3 maj'' Slavonija, da bi iste godine bio u Francuskoj nabavljen polovni brod kojem daju ime Tara (BRT 8.732), no on se iste godine nasukao u Južnoj Americi te je to i prvi brod koji je Jugooceanija izgubila. Već se 1961 godine u Velikoj Britaniji kupuju dva broda: Kordun (izgrađen 1950 godine) i Kupres (izgrađen 1950 godine). Iste 1961 god. godine stižu i dva nova broda iz brodogradilišta ,,3 maj'': Moslavina i Šumadija.

Tokom 1962 godine Jugooceaniji se pripajaju brodarska preduzeća Lovćen iz Kotora sa flotom sledećih brodova: Muo (izgrađen 1948, BRT 2.384), Krivošije (izgrađen 1950 godine, BRT 2.516) i Dobrota (izgrađen 1950 godine, BRT 2.812); te Brodarstvo iz Herceg Novog sa sledećom flotom: Igalo (izgrađen 1950 godine, BRT 2.562), Niš (izgrađen 1950 godine, BRT 1.496), Nikšić (izgrađen 1950 godine, BRT 1.464) i Dobrota (izgrađen 1950 godine, BRT 2.812). Manji brodovi koji su bili u Lovćenu se bez naknade ustupaju Prekookeanskoj iz Bara (još 11 brodova). Tokom 1963 godine flota se uvećava za još dva nova broda iz brodogradilišta ,,3 maj'': Metohija i Banat. Sledeće 1964 godine iz brodogradilišta ,,Split'' stiže brod Kapetan Martinović. Razvoj se nastavio tako da je 1965 godine nabavljaju polovni brod Durmitor, a u flotu su ušli i novi brodovi: iz brodogradilišta ,,Split'' Admiral Zmajević dok iz japanskog brodogradilišta ,,Kure Shipbuilding and Engineering Co.Ltd'' u flotu stižu Kotor i Kozara. Brodovi iz japanskog brodogradilišta su najmoderniji i najveći brodovi u ondašnjoj Jugoslaviji. Sledeće 1966 godine stužu još dva istovjetna broda iz brodogradilišta ,,Kure Shipbuilding and Engineering Co.Ltd'' Kumanovo i Kruševac. Novi brodovi u flotu ulaze 1968 godine i dolaze iz brodogradilišta ,,Split'' Prvi Februar i Trinaesti Juli. Tokom šezdesetih godina je većina starih brodova prodato ili odveženo u staro željezo. Novi brod u flotu dolazi 1972 godine iz Tajvana Budva Tada se završava sa rasprodajom manjih brodova te Jugooceanija napušta tržište Mediterana i posvećuje se samo prekookeanskom tržištu. Iz brodogradilišta u Velikoj Britaniji stižu moderni brodovi te se floti 1976 godine pridružuje Sutjeska, a od 1977 godine i brodovi Orjen i Kosmaj, te 1978 godine i brod Kordun. Time je Jugooceanija najveće brodarsko društvo u Jugoslaviji sa flotom od 21 prekookeanska broda sa ukupno 648.354 DWT. Par godina nije bilo nabave brodova da bi se 1981 godine nabavili brodovi izgrađeni u istočnonjemačkom brodogradilištu ,,Wrnemunde", i to Herceg Novi (nosivosti 317 kontenjera), Tivat (nosivosti 317 kontenjera) i Risan (nosivosti 317 kontenjera). iste godine gube i brod Boka koji se nasukao u blizini poluostrva Pelješac (drugi brod izgubljen potapanjem), da bi 1982 godine iz istog istočnonjemačkog brodogradilišta ,,Wrnemunde" izašla još dva broda: Durmitor (nosivosti 604 kontenjera) i Lovćen (nosivosti 604 kontenjera). Jogooceanija je 1984 godine u Panami registrovala čerku firmu ,,Boka Shipping Corporation" te se iste godine brod isporučen iz brodogradilišta u Velikoj Britaniji Radnik (30.960 DWT) za ćerku firmu te je zaplovio pod panamskom zastavom. Na isti način je 1985 godine isporučen brod Pomorac (34.800 DWT). Zadnji novoizgrađeni brodovi stižu tokom 1987 godine, i to su Boka i Kupres čime je flota činila 26 brodova sa 789.536 DWT. Prosječna starost brodova je bila oko 14 godina. Iako su ovo gore zadnje kupljeni novi brodovi Jugooceanija nije prestala sa nabavkom brodova te je 1988 godine kupljen brod Moslavina (izgrađen 1978 godine, 15.926 DWT) i Šumadija (zgrađen 1978 godine, 28.972 DWT). Tokom 1989 godine Jugooceanija gubi još jedan brod (Kumanovo) koji se kod Gibraltara sudario sa tankerom. To je treći potopljeni brod. Iste godine kupuju se polovni brodovi koji su imali nazive: Zeta (izgrađena 1978 godine, 15.767 DWT) i Crna Gora (izgrađena 1978 godine, 64.730 DWT). To su zadnji brodovi koje je Jugooceanija nabavila. Do 1991 godine nisu poslovali sa gubitkom te su sopstvenim novcem obnavljali flotu.

Sledeće 1992 godine nastupaju sankcije gdje je većina flote zarobljena u lukama. Po završetku sankcija ono flote što je ostalo (što nisu pojeli troškovi vezivanja) počelo je da plovi pa je 1996 godine izgubljen još jedan brod (Herceg Novi) koji se kod Singapura sudario sa brodom iz Tajvana. Tada se kupuje polovan brod Pelinovo (izgrađen 1984 godine u Velikoj Britaniji), što je i poslednji brod koji je kupila Jugooceanija. Kadar koji se razumije u sve (Milivoje Jauković, generalni direktor i Miodrag Vuković, predsjednik Upravnog Odbora) dokrajčio je kompaniju. Do danas se ne zna šta je sa novcem koje je Jugooceanija imala na inostranim računima, raznim vrijednim nekretninama kako u zemlji tako u inostranstvu (vrjednost nekoliko stotina milona eura). Izgubljena je i flota koja je tada brojala 22 broda (zadnji brod prodat 2003 godine). Inače, dio novca Jugooceanije (oko 7 miliona eura) otišao je da se formira nova kompanija ,,Crnogorska Plovidba''. Novac od prodaje upravne zgrade Jugooceanije je takođe otišao u Crnogorsku Plovidbu. Da ironija bude veća Crnogorska Plovidba 2008 godine Jugooceaniji pozamljuje oko 1,5 miliona eura radi rješavanja socijalnog programa Jugooceanije. Otpuštanjem zadnjih radnika i isplaćenim otpremninama stavljena je tačka na postojanje Jugooceanije.

[wulfy]

PREKOOKEANSKA PLOVIDBA

1961 god. - 4 maja osnovano je ,,Brodarsko preduzeće za prekookeansku plovidbu u izgradnji - Bar'' koje počinje sa dva drvena broda ,,Topolica'' (35 tona nosivosti) i ,,Sutorman'' (250 tona nosivosti). 13. oktobra kupljen je brod ,,Evros'' koji (sagrađen u toku drugog svjetskog rata za jednokartnu upotrebu da preko Antalatika preveze tovar) kada je u Bar (iz Rijeke) doplovio sa 400 tona vune za vunarski kombinat u Bijelom Polju. 26 oktobra brodu mjenaju ime u ,,Bar'' te je to prvi prekookeanski brod. Tada kompanija dobija ime ,,Prekookeanska plovidba''.

1962 god. - 11 avgusta nabavljen drugi prekookeanski brod ,,Cetinje''. ,,Prekookenska plovidba'' profitira krizom u Kubi te joj za plovidbu nedostaju brodovi (najviše je prevozila šećer). Iste godine od Jugooceanije iz Kotora bez ikave naknade dobijaju 14 brodova manje nosivosti (Jugooceanija prestaje da sobraća Jadranom).

1963 god. - tokom marta je od ,,Atlanske plovidbe Dubrovnik'' preuzet brod ,,Cavtat'', a u junu i ,,Dugi otok''

1964 god. - uzeta još dva broda ,,Mojkovac'' i ,,Kolašin''

1965 god. - nabavljen feribot ,,Sveti Stefan'' koji od 1. juna plovi na relaciji Bar - Bari - Bar. Cjena karte u oba pravca je bila 5.700 dinara.

1967 god. - tokom februara nasukan prvi brod ,,Bar'' kod Splita, a ,,Dugi Otok'' je izrezan

1979 god. - brod ,,Cetinje'' potopljen na Bahamima

1981 god. - kupljen putnički brod ,,Njegoš", tada najluksuzniji i najveći putnički brod u Jugoslaviji (dok ,,Jadrolinija" iz Rijeke nije 1988 god. nabavila brod ,,Marko Polo") koji je trebao da zamjeni ,,Sveti Stefan". Plovio je od Barija do Igumenice (Grčka) i bio je u kompaniji do 1987 god. (preveliki putnički brod da bi bio rentabilan).

1985 god. - 31 maja kupljen brod ,,Ulcinj'' (izgrađen 1977 god. u Španiji, prvo ime broda ,,Pola de Laviana''), a 3. avgusta kupljen brod ,,Cetinje'' (izgrađen 1976 god. u Španiji, prvo ime broda ,,Pola de Alande''). Oba broda su u kompaniji do 21. septembara 1992 god. 9. novembra kupljen brod ,,Virpazar'' (izgrađen 1979 god. u Belgiji) koji je u kompaniji do novembra 1992 god.

1986 god. - kupljen, tada najmoderniji brod ,,Bar'' u brodagradilištu AESA u Španiji. Najmoderniji brod koji je ,,Prekookeanska plovidba'' imala. Bio je u sastavu kompanije do 26. juna 1997 god.

1987 god. - kupljen je još jedan moderan brod, identičan brodu ,,Bar'', ,,Bijelo Polje'' koji je porinut 27. maja.

1988 god. - kupljen brod ,,Ivangrad'' koji je iz brodogradilišta u Istočnoj Njemačkoj preuzet 28. aprila. U kompaniji je do 15 novembra 1992 god. Iz istog brodogradilišta 15. decembra preuzet je brod ,,Obod'' koji je prodat 23. okotobra 1992 god.

1989 god. - kupljen brod ,,Tara'' (izgrađena 1976 god.) i ,,Bor'' (izgrađen 1975 god. u Japanu). ,,Bor'' je prodat 1. avgusta 1994 god.

1990 god. - 30. aprila je porinut brod ,,Morača'' u brodogradilištu u Istočnoj Njemačkoj. Poslednji kupljeni brod ,,Prekookeanske plovidbe'' je bio u njenom sastavu do 5 juna 1995 god.

1992 god. - da bi sačuvali flotu zbog sankcija registruje se kompanija ,,Le Valette'' na Malti te se pojedini brodovi preregistruju na tu kompaniju: ,,Tara'' postaje ,,Rio G.''; ,,Bijelo Polje'' postaje ,,C.blanco''

1997 god. - feribot ,,Sveti Stefan'' je 15 januara prestao da saobraća poslije prevezenih 120 hilada vozila i oko milion putnika.

2000 god. - ,,Prekookeanska plovidba'' se djeli na nekoliko djelova od kojih jedan dio čini ,,Putnički terminal'', ,,Marine'',... i naravno ,,Prekooekanska plovidba'' koja nsleđuje sva dugovanja.

2001 god. - poćeo da saobraća feribot ,,Sveti Stefan II'' pod pokroviteljstvom kompanije ,,Putnički terminal''

2002 god. - ,,Putnički terminal'' mjenja ime u ,,Barska plovidba'' (uzeto ime iz 1926 god. kada je osnovana kompanija pod tim nazivom koji sam pomenuo u postu od luci Bar)

2014 god. - u septembru je isporučen brod Bar, a u oktobru brod Budva. Oba broda su izgrađena u kineskom brodogradilištu Jinling. ,,Barska plovidba'' ova dva broda ne koristi za trgovinu (poenta trgovačke mornarice) već ih iznamljuje zainteresovanim stranama.

2017 god. - feribot ,,Sveti Stefan II'' pošao na poslednje putovanje u Tursku gdje je izrezan.

[wulfy]

ARSENAL

Pred prvi svjetski rat Austro-ugarska ratna mornarica je bila sedma vojno-pomorska sila svjeta. Upravo ta flota je imala manevre 1886 godine kada u Bokokotorski zaliv uplovljava admiral Maksimilijan fon Šternek. Na njegovu inicijativu 1888 godine počinju radovi na izgradnji arsenala i vojno pomorske baze u Tivtu, a 1889 godine opštinsko veće Tivta donosi odluku da zemljište ustupi besplatno mornarici. Zapošljava se 60 radnika, a prvi inžinjeri su česi koji krajem 1889 godine završavaju prvi navoz.
Do 1900 godine izgrađen je i drugi navoz te se cio prostor ograđuje zidom, a unutar zida se rade razne radionice i ugrađuju alati kako bi se mogao vršiti remont brodova.

Od 1918 godine, pa do 4 marta 1921 godine komandu nad Arsenalom ima Francuska, kada prelazi u ruke Jugoslavije. Formira se Mornaričko-zanatlijska škola, a 1930 godine počinje i izgradnja drvenih brodova i čamaca. Početkom 1941 godine u Arsenalu je zaposleno 1.562 radnika.

Nakon rata Arsenal se obnavlja, mjenja ime u Mornaričko Tehnički Remontni Zavod (MRZT) ,,Sava Kovačević’’ postajući glavno remontno brogogradilište ratne flote, ali i proizvođač složenih sredstava ratne tehnike koa što su: potonski mostovi, protivgradne rakete, rakete za osvetljavanje, mine, manje ratne brodove, višecijevne raketne bacače, topove,… Od 1974 godine remontuju i strane ratne brodove (podmornice SSSR-a, SAD, Libije,…) te postaje viskoprofitabilno industrijsko preduzeće. Godišnji prihodi su bili nekoliko desetina miliona dolara.

Počevši od devedesetih godina MRTZ propada, a 2006 godine prestaje da postoji, kada je prostor gdje se nalazi prodat i pretvoren u turističko naselje ,,Porto Montenegro’’.

[wulfy]

CRNOGORSKA PLOVIDBA

Novoosnovana kompanija u vlasništvu vlade Crne Gore, a od 2012 godine imaju dva broda Kotor i Dvadesetprvi maj. Oba broda su izgrađena u kineskom brodogradilištu ,,Shanghai Shipyard''. Brodovi su za rasuti teret nosivosti 35.000 tona, a kompanija posluje tako što iznamljuje brodove.

@Fidel Castro jesi li mislio ovako nešto da ispišem?

[wulfy]

MORNARICA VOJSKE CRNE GORE

Dan Mornarice Vojske Crne Gore obilježava se u znak sjećanja na 2. septembar 1698. godine, kada je u Perastu otpočela sa radom Škola za praktičnu obuku pomorskih ratnih vještina. U toj školi je kapetan Marko Martinović u pomorskim vještinama obučavao ugledne plemiće svog vremena, a pohađali su je neki od najpoznatijih pomoraca Boke i Evrope.

plovila u mornarici sam poređao od najmlađeg do najstarijeg

- gumenjaci Wing P5.8 (2019 god.) - zemlja porjekla: SAD – 2 kom.
Donacija od SAD u vrijednosti od 73.000 $. Ovi borbeni diverzantski gumeni čamci (CRRC - Combat Rubber Raiding Craft) su opremljeni sa vanbrodskim motorom Honda od 50 KS.

- brod za deminiranje i izviđanje eksplozivnih sredstava Tuff Boat Great White 27 ,, Enterprise’’ (2017 god.) - zemlja porjekla: SAD – 1 kom.
Fields jr. Edward je 21. januara 1998 god. osnovao kompaniju Fields Fabrication Corporation, a koja proizvodi brodove Tuff Boat. Ta kompanija je u svom proizvodnom programu imala brod koji izrađen od aluminijuma sa dva vanbrodska motora Honda od po 150 KS, a uz dužinu od 9 m može da postigne 30 čvorova. Upravo je ovaj brod doniran 2017 god. od strane SAD, a opremljen je sonarom visoke rezolucije i detektorom magnetnih anomalija. Vrjednost ovog opremljenog broda je 197.242,45 $. Brod za deminiranje i izviđanje eksplozivnih sredstava (EOD - explosive ordnance disposal) je doniran Mornarici Vojske Crne Gore radi uklanjanja podvodnih ostataka ratnih eksploziva (ERW - explosive remnants of war) iz kontaminiranih područja i za hidrografska istraživanja kao podrška Odjeljenju za hidrografiju i okeanografiju. Zanimljivost, Fields Fabrication Corporation je zatvorila posao 6. oktobra 2020 god. Vratimo se u Crnu Goru, brodu Tuff Boat Great White 27 koji je doniran VCG je dato ime ,,Enterprise’’.

- gumeno-aluminijski čamac (2015 god.) - zemlja porjekla: SAD – 1 kom.
Donacija SAD, uz ovaj gumeno-aluminijski čamac za pretraživanje obalskog akvatorijuma koji vredi 278.423,67 $ uručena je i specijalna tehnička oprema: najmoderniji tzv.side scan protivminski sonar, MAD detektori, video i računarska oprema sa posebnim softverom za identifikaciju neeksplodiranih ubojnih sredstava (NUS) na dnu mora. Nisam uspio naći podatak o marki i modelu čamca.

- gumenjaci Valliant (850PT) (2007 god.) - zemlja porjekla: Velika Britanija – 4 kom.
Gumeni čamci koji imaju po dva vanbrodska motora Mercury Verado od po 250 KS. Uz ova dva veća gumena čamca dužine 8,5 m, ima po još jedan od 6,5 i 4 m dužine. Na manjima su takođe pogonski motori Mercury, ali nisam našao podatak koliko i koje snage.

- motorni čamac ČM-33 (zaostalo iz JNA 1990. god.) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
Završen 1990 god. u brodogradilištu ,,Punat'' na ostrvu Krku, zadnji remont urađen 2019 god.

- motorne jedrilice Elan 43 ,,Bojana” i ,,Milena” (zaostalo iz JNA, 1989. god.) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 2 kom.
Završene 1989 god. u Begunju, Slovenija, a zadnji remont urađen 2019 god., te se koriste za potrebe jedriličarskog kluba „Mornar“.

- pučinski remorker PR-41 ,,Orada'' (zaostalo iz JNA, 1989. god.) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
Završen je 19.04.1989. god. u brodogradilištu ,,Tito'' u Beogradu, a matična luka Divulje-Split, od 31.05.1992 u MTRZ ,,Sava Kovačević''-Tivat, od 2006 god. u luci Kumbor, a sada luka Bar. Nalazi se u sastavu Odreda za spašavanje Mornarice VCG. Brod je namjenjen za spašavanje posada potonulih, prevrnutih ili oštećenih brodova i plovnih sredstava, odsukivanje nasukanih i tegljenje oštećenih brodova, održavanje plovnosti brodu koji tone, pružanje pomoći pri gašenju požara na brodovima i u priobalnom dijelu teritorije. Potreban je remont, te trenutno nije u plovnom stanju.

- plovna dizalica LDI-18 (zaostalo iz JNA 1982. god.) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
Završena 22.05.1982. god. u brodogradilištu ,,Tito'' u Beogradu, a matična luka Divulje-Split, od 31.05.1992 u MTRZ ,,Sava Kovačević''-Tivat, od 2006 god. u luci Kumbor, ali su joj istekli resursi, te bez remonta nije bezbjedna.

- patrolni brod P-105 ,,Durmitor'' (zaostalo iz JNA, 1979. god.) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
Pod kodnim nazivom ,,Vrbas’’ počinje razvoj raketne topovnjače za protivbrodsku i protivvazdušnu zaštitu. Od 1976 do 1983 god. u ,,Titovom brodogradilištu'' u Kraljevici je izrađeno šest ovih raketnih topovnjača (RTOP-401, RTOP-402, RTOP-403, RTOP-404, RTOP-405 i RTOP-406). Po raspadu Jugoslavije RTOP-402 se nalazu u sastavu ratne mornarice Hrvatske, a od 2006 god. ostalih pet je u sastavu mornarice vojske Crne Gore. RTOP-401 i RTOP-403 su prodate. Dugoročnim planom razvoja odbrane raketne topovnjače nisu predviđene, pa je raketna topovnjača RTOP-404 zaključkom Vlade Crne Gore broj 07-243 od 25.10.2018. godine oglašena suvišnom za potrebe Vojske Crne Gore, ali još uvijek nije prodata, a raketne topovnjače RTOP-405 i RTOP-406 su predviđeni za konverziju u patrolne brodove. Raketna topovnjača RTOP-405 je završena u 26.4.1979 god. a od 2016 do 2019 god. na RTOP-405 su vršeni radovi na konverziji iz raketne topovnjače u patrolni brod. Po završenoj konverziji oznaka ovog, sada patrolnog, broda je P-105 ,,Durmitor’’. Ipak, ova konverzija se nije pokazala funkcionalnom, te je genarlšatab usvojio stav da ovakav patrolni brod ne može da odgovori zahtjevima mornarice vojske Crne Gore.

- motorni čamac Polycat-990 (zaostalo iz JNA, 1978. god.) - zemlja porjekla: Holandija – 1 kom.
Završen 1978. godine u Damenu, Holandija, ustupljen je luci Kotor na privremeno koriščenje.

- školski jedrenjak ,,Jadran'' (zaostalo iz JNA, 1931. god.) - zemlja porjekla: Njemačka – 1 kom.
Jugoslovenska ratna mornarica je 4. septembra 1930 god. potpisala ugovor za gradnju školskog broda sa njemačkim brodogradilištem ,,H. C. Stulken Sohn" iz Hamburga. Brod je porinut 25. juna 1931 god., ali opremanje broda nije završeno do 27. juna 1933 god. kada i isplovljava iz brodogradilišta, te 16. jula 1933 god. uplovljava u matičnu luku Tivat gdje mu se priređuje svečan doček. Italijani ga koriste u drugom svjetskom ratu do septembra 1943 god. kada ga pruzimaju Njemci. Kraj rata dočekuje u Veneciji, služi kao most, a sa njega je skinuto (opljačkano) sve što se moglo skinuti. Tokom 1946 god. se dovlači u Jugoslaviju, pa potom u Tivat da se osposobi za plovidbu. Popravka je počela 21. aprila 1947, ugrađen je Fiat motor od 380 KS, a rekonstrukcija je završena 17. decembra 1948 god. Sredinom 1949 god. biva usidren u Splitu jer se tamo nalazi vojno pomorska akademija. Ponovo je u Tivtu od 27. marta do 26. novembra 1956 god. kada se radi remont. Još veći remont se radi isto u Tivtu od 1. novembra 1967 do 30. jula 1969 god. kada je, između ostalog, ugrađen danski motor Burmeister & Wain Alpha, proizveden po licenci u Litostroju, a koji razvija 500 KS. Ugrađen je novi sistem prenosa, propeleri,… a svi kanapi su zamjenjeni sintetičkim (ima ukupno 11 km kanapa). Početkom devedesetih je bio u Tivtu da se uradi sledeći remont, ali nije urađen jer se Jugoslavija raspala, te ostaje u Tivtu. Remont je završen/urađen 1997 god. kada mu je, recimo, ugrađen novi radar. Generalni remont (najobminiji poslije onog prvog posljeratnog, koštao je oko 1,7 miliona eura) se radu u Bijeloj od 16. decembra 2013 god. do 2. februara 2017 god. Novi pogonski motor Caterpillar C18 razvija 650 KS, ugrađena su još tri pomoćna motora/agregata, ugrađena je savremena navigacijska i komunikaciona oprema, urađena reorganizacija prostora za boravak mornara, uz novu kuhinju i ostale sisteme… Pomenimo da je tokom 2008 god. prvi put na brodu bilo civila, te da je tada brod procjenjen na oko 8 miliona eura. Deplasman je 737 tona, dužina broda je 64 m, širina 8,9 m, a srednji gaz je 4,05 m. Površina jedara mu je 933 m2, a uz pomoć jedara može da dostigne maksimalnih 14,5 čvorova (26,9 km/h), a maksimalni broj posade je 156. Brod može da plovi 15 dana bez pristajanja.

[wulfy]

plovila za otpis mornarice vojske Crne Gore, a koja se još vodi na spisku su takođe poređani od najmlađeg ka najstarijem.

- desantni minopolagač DMB-241 (zaostalo iz JNA, 1990 god.) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
Izgrađen u ,,Brodogradilištu Specijalnih Objekata’’, Split, a zbog lošeg stanja plovila 18.10.2021. god. donesena odluka o prodaji, bilo komadno bilo kao sekudarna sirovina.

- pomoćni naftonosac PN-27 (zaostalo iz JNA, 1988 god.) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
Završen 16.9.1988. god. u ,,Titovom brodogradilištu'' u Kraljevici, ušao u službu kao PN-27 ,,Sipa’’, a zbog lošeg stanja plovila 18.10.2021. god. donesena odluka o prodaji, bilo komadno bilo kao sekudarna sirovina.

- patrolni brod P-34 (zaostalo iz JNA, 1988. god.) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
Krajem sedamdesetih u Brodarskom institutu u Zagrebu počinje razvoj velikog patrolnog broda (VPBR), a za osnovu je uzeta sovjetska klasa raketnih fregata ,,Koni’’. Napravljena su dva broda VPBR-33 ,,Kotor’’ i VPBR-34 ,,Pula’’. VPBR-34 ,,Pula’’ je završen 25.2.1988 god u ,,Titovom brodogradilištu'' u Kraljevici, a matična luka ,,Lora''-Split, od 31.5.1992 u MTRZ ,,Sava Kovačević''-Tivat, od 13.2.2008 god. u luku Bar. Studija razvoja roda pomorstvo je došla do zaključka da je ova vrsta patrolnog broda po svojim osnovnim karakteristikama i vrstama brodskog naoružanja, te neophodnim resursima (ljudskim i materijalnim) za funkcionisanje predstavlja neodrživ sistem za mornaricu, te je zbog toga 2019 god. proglašen viškom.

- patrolni brod P-33 (zaostalo iz JNA, 1986. god.) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
VPBR-33 „Kotor" je završen 29.12.1986. god. u ,,Titovom brodogradilištu’’ u Kraljevici, a matična luka ,,Lora''-Split, od 31.05.1992 u MTRZ ,,Sava Kovačević''-Tivat, od 16.01.2008 u luku Bar, te je 2019 god. proglašen viškom zbog svoje veličine i neisplativosti održavanja.

- pomoćni oružar PO-91 (zaostalo iz JNA 1982. god.) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
Završen je 1982 god. u ,,Brodogradilištu specijalnih objekata'' Split, a u službu je ušao kao PO-91 ,,Lubin’’, te je proglašen viškom, a u aprilu 2023 god. ponuđen na prodaju po početnoj cjeni od 261.255,00 €.

- ronilačka motorna barkasa BRM–85 (zaostalo iz JNA, 1982) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
Završena 09.08.1982. god. u brodogradilištu ,,Punat'' na ostrvu Krku, a 2023 god. proglašena viškom te će se prodati kao sekundarna sirovina.

- raketna topovnjača RTOP-406 (zaostalo iz JNA, 1979. god.) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
Završena 23.11.1979. god. u ,,Titovom brodogradilištu'' u Kraljevici, ista je trebala biti prepravljenja u patrolni brod, ali se iz iskustva sa RTOP-405 / P-105 vidjelo da je to neadekvatno rješenje, te 2021 god. donjeto rješenje o prodaji ovog broda.

- ronilačka motorna barkasa BRM–81 (zaostalo iz JNA, 1979) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
Završena 31.10.1979. god. u brodogradilištu ,,Punat'' na ostrvu Krku, a 2023 god. proglašena viškom te će se prodati kao sekundarna sirovina.

- raketna topovnjača RTOP-404 (zaostalo iz JNA, 1978. god.) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
Završena je 9.11.1978 god. u ,,Titovom brodogradilištu'' u Kraljevici, a proglašena je viškom 2018 god.

- pomoćni vodonosac PV-17 (zaostalo iz JNA, 1954) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
Završen u brodogradilištu ,,3 Maj’’ u Rijeci tokom 1954 god., od 1998 god. nije u upotrebi, a zbog lošeg stanja plovila 18.10.2021. god. donesena odluka o prodaji, bilo komadno bilo kao sekudarna sirovina.

- ronilačka motorna barkasa BRM–22 (zaostalo iz JNA) - zemlja porjekla: Jugoslavija – 1 kom.
Zbog lošeg stanja plovila 18.10.2021. god. donesena odluka o prodaji, mada je drvo od kojeg je izgrađena trulo.

[Fidel Castro]

@Fidel Castro jesi li mislio ovako nešto da ispišem?

Jesam, odlicno je to.

Mozda su trebali prvo tvoji post-ovi da idu kao uvod u temu pa onda nase laprdnjae ali nema veze... Koga zanima neka cita, ostali neka preskoce.

Mozda se sjutra nadovezem na neki od post-ova, ako nadjem vremena.

[branko.kotor]

Bio sam dijete, dok je stari plovio, isli smo nekoliko puta do zgrade Jugooceanije. Na svakom spratu su bile velike makete brodova. Sjecam se jedne prostorije, na podu paketici za novu godinu. Srecna vremena

4 najveca broda Jugooceanije
Na Sutjesku, kasnije SARAH sam bio kod starog u Bijelu dok je brod bio na sidru.

Sa novonabavljenom "Budvom", "Jugooceanija" 1972 godine raspolaže sa ukupno 7 bulkcarriera što je u tom trenutku najveća flota te vrste brodova u jugoslovenskoj trgovačkoj mornarici. te iste godine zbog zastarjelosti i dotrajalosti, "Jugooceanija" splistkom Brodospasu za rezanje u staro željezo prodaje linijaše "Kordun" i "Kupres" iz 1950 i stari parobrod "Kosmaj" gradjen još daleke 1930 godine. Povlačenjem ovih brodova, "Jugooceanija" prvi put od početka svog rada i poslovanja, napušta tržište Mediterana i potpuno se posvećuje prekooceanskoj plovidbi. Novi i do tada najambiciozniji svoj razvojni korak "Jugooceanija" preduzma već naredne, 1973 godine kada u Velikoj Britaniji sa brodogradlištima u Sunderlandu sklapa ugovore o gradnji i isporuci četiri velika panamax bulkcarriera, svaki od po 70.915 DWT. U to vrijeme, ovo je bila najveća dotadašnja narudžbina u inostranstvu od starne jugoslovenskih brodara, a o "Jugooceanijinoj" narudžbi kod britanskih brodograditelja pisali su i najtiražniji engleski dnevnici i specijalizovani listovi poput "Finacial Times", "Guardian", "Daily Telegraph" i "Lloyd`s List". Prvi od naručeni brodova, panamax bulkcarrier "SUTJESKA", preuzet je u Velikoj Britaniji od strane "Jugooceanijine" posade 14.oktobra 1976 godine, kada je i krenuo u komercijalnu ekploataciju. Naredne, 1977 godine, u flotnu listu uvrštena su još dva jednaka takva broda i to "ORJEN" (16.aprila) i "KOSMAJ" (23.novembra). Krajem te godine "Jugooceanijina" flota broji 20 brodova sa ukupno 349.599 BRT, ili 579.835 DWT. Panamax "KORDUN", posljednji iz serije od 4 broda naručena u Velikoj Britaniji, isporučen je 18.maja 1978 godine, a kraj te godine "Jugooceanija" je dočekala sa flotom od 21 broda sa ukupno 648.354 DWT. Na taj način kotorska kompanija robila se u sam vrh pomorskih brodara SFRJ.

[branko.kotor]

https://www.shipspotting.com/photos/2979619

2001. zavrsio karijeru, izrezan u Banglades.
Propulzija - Motor 8 cilindara redno, promjer klipa 760mm, snaga 20000 konja