Mjerne jedinice - etaloni.
Sta znaci mjeriti nesto?
Def: Mjerenje predstavlja eksperimentalnim putem odredjivanje prave vrijednosti mjerene velicine.
Def: Mjerenje predstavlja proces poredjenja sa odgovarajucom tacnoscu vrijednosti nepoznate fizicke velicine sa jedinicom koja je uzeta za jedinicu mjere.
To odredjivanje se svodi na usporedbu izmedju mjerene velicine i pripadne jedinice. To znaci da te jedinice koje upotrebljavamo u mjernoj tehnici budu sto tacnije, odnosno sa sto manjom mogucom greskom.
U prvim pocecima mjerne tehnike upotrebljavale su se razne primitivne jedinice koje su varirale u zavisnosti od razlicitih podrucja. Neke od tih jedinica bile su lakat, stopa, palac itd. Danasnje mjerne jedinice se oslanjaju na prirodne pojave obradjenih razlicitim matematickim ili fizickim svojstvima. Razlog zbog sve viseg (ondosno vovostvoreni standard) oslanjanja na prirodne pojave je taj sto se sve pojave u prirodi mogu reprodukovati, sto dovododi do bolje tacnosti.
Kako nauka i tehnika napreduju istovremeno, a kako se u danasnje vrijeme prave uredjaji cije vrijednosti idu u nanometrima, svako povecavanje tacnosti datih mjernih jedinica dovodi i do smanjenja utroska materijala nad kojim radimo i sto je jos vaznije - dolazimo do sto tacnijih i preciznijih rezultata.
Po dogovoru. SI sistem (Systeme International d'Unites) cini sedam osnovnih velicina:
1. Duzina
2. Masa
3. Vrijeme
4. Jacina elektricne struje
5. Termodinamicka temperatura
6. Kolicina materije
7. Jacuina svijetlosti
Da ne bih mlatio po tehnickim terminima precu direktno na stvar. Dosadasnje jedinice (do 2003 godine) definisane su kao slijedece:
1. Jedinica duzine metar (oznaka: m) je jednaka duzini puta koju svijetlost predje u vakuumu za vrijeme jednog 299 792 458-og dijela sekunde.
2. Jedinica mase kilogram (oznaka: kg) predtavljena je masom medjunarodne promjere 1kg koja se cuva u medjunarodnom birou za mjere i tegove u Parizu (definisana etalonom kilograma).
3. Jedinica vremena sekunda (oznaka: s) je trajanje 9 192 631 770 perioda zracenja koje odgovara prelazu izmedju dva stanja atoma cezijuma 133
4. Jedinica elektricne struje amper (oznaka: A) je ona stalna elektricna struja koja proticuci kroz dva ravna, paralelna i beskonacno duga provodnika znameravio malog poprecnog presjeka u vakuumu, na medjusobnom rastojanju od 1m prouzrokuje silu izmedju njih vrijednosti 2x10^(-7) N/m
5. Termodinamicka temperatura (oznaka: K) predstavlja 273,16-om dijelu termodinamicke temperature kljucanja tacke vode.
6. Kolicina materije (oznaka: mol) presdstavlja sistem koji sadrzi toliko elementarnih jedinica koliko ima atoma u 0,012 kilograma izotopa ugljenjika 12C.
7. Jacina svijetlosti (oznaka: cd) predtavlja emitovanje monohromatskog zracenja frekvencije 540x10^(12) herca i cija je energetska jacina u tom pravcu 1/683 vata po steradijanu.
Vec sam pomenuo znacaj tacnosti jedinica. Zbog toga neke defincije su mijenjale svoju formu kao i tacnost, dok su neke jedinice su uspjele zadrzati svoju definisanost i dan danas. Sadasnja vrijednost mase definisane je 1901. godine, pri cemu se definicja nije mijenjala. To nije bio slucaj sa jedincimama duzine ili jedinicom jacine elektricne struje koji su svoju tacnost mijenjali zahvaljujuci usavrsavanju tehnike.
B.B.
Toliko za sad narode :D Ovu sam temu obecao jos prosle godine u ovo doba, ali sam bio totalno zaboravio na nju. Ima tu jos materijala, ako budem raspolozen, napisacu. Na nekim mjestima se javlja oznaka ^ - tu sam oznaku pokupio iz Matlaba, i predstavlja stepeneovanje. :D
